Kiến thức
Trẻ Sơ Sinh Đo Thính Lực Không Đạt Có Sao Không? Cần Làm Gì?
Cố vấn chuyên môn: Tiến sĩ Hà Thính Học – Trợ Thính Newlife
Trong 24 đến 48 giờ đầu tiên sau khi chào đời, các em bé thường được chỉ định thực hiện bài test sàng lọc thính lực. Khi nhận được tờ phiếu ghi chữ “Không đạt” (Refer) thay vì “Đạt” (Pass), hầu hết các bậc phụ huynh đều rơi vào trạng thái hoang mang tột độ, lo sợ rằng con mình sinh ra đã bị khiếm thính.
Tuy nhiên, ba mẹ hãy hít một hơi thật sâu và bình tĩnh lại! Dưới góc nhìn chuyên môn thính học, Tiến sĩ Hà (Chuyên gia tại Trợ Thính Newlife) khẳng định: Kết quả “Không đạt” trong lần đo đầu tiên chưa phải là bản án kết luận bé bị điếc.
Bài viết này sẽ giải thích cặn kẽ vì sao lại có kết quả này và hướng dẫn ba mẹ từng bước cần làm tiếp theo để bảo vệ đôi tai của con.
Tóm tắt dành cho ba mẹ (Góc tư vấn nhanh)
- Đừng quá hoảng loạn: Đo sàng lọc thính lực (OAE) chỉ là bài kiểm tra bước đầu, có tỷ lệ “chưa đạt giả” khá cao do các yếu tố môi trường hoặc sinh lý của bé mới sinh.
- Nguyên nhân thường gặp: Ống tai bé còn đọng dịch ối, ráy tai, chất gây bào thai, hoặc bé quấy khóc trong lúc đo.
- Việc cần làm: Chăm sóc bé bình thường và đưa bé đi đo lại sau 2 – 4 tuần.
- Nếu tiếp tục không đạt: Cần thực hiện phép đo chẩn đoán chuyên sâu (ABR/ASSR) để xác định chính xác thính lực.
Bản chất của việc Tầm soát thính lực sơ sinh là gì?
Tầm soát thính lực sơ sinh (thường sử dụng phương pháp Đo âm ốc tai – OAE) là một phép thử nhanh gọn, không xâm lấn và không gây đau đớn cho trẻ. Bác sĩ sẽ đặt một đầu dò nhỏ bằng cao su mềm vào ống tai của bé để phát ra âm thanh lách cách. Máy sẽ ghi nhận “tiếng vang” phản xạ lại từ các tế bào lông bên trong ốc tai.
- Kết quả Đạt (Pass): Ốc tai phản xạ tốt, thính giác của bé bình thường tại thời điểm đo.
- Kết quả Không đạt (Refer – Cần chuyển gửi): Máy không ghi nhận được phản xạ. Tuy nhiên, điều này chỉ báo hiệu tín hiệu âm thanh bị cản trở, chứ không khẳng định là tai bé bị hỏng.
Trẻ sơ sinh đo thính lực không đạt có sao không?
Tiến sĩ Hà nhấn mạnh: Sự cản trở tín hiệu khiến bé nhận kết quả “Không đạt” thường xuất phát từ những rào cản sinh lý hết sức bình thường của trẻ sơ sinh, chứ không phải do dây thần kinh hay ốc tai bị tổn thương.
Dưới đây là 4 nguyên nhân gây ra kết quả “Không đạt” giả cực kỳ phổ biến:
- Dịch ối hoặc chất gây đọng trong tai: Trẻ vừa chào đời chưa lâu, trong tai giữa hoặc ống tai ngoài vẫn còn đọng lại nước ối, chất gây (lớp màng trắng bảo vệ da thai nhi) hoặc ráy tai. Lớp dịch này hoạt động như một “bức tường” chặn âm thanh đi vào máy đo.
- Nhiễm trùng tai giữa thoáng qua: Quá trình sinh nở có thể khiến một lượng nhỏ chất dịch ứ đọng lại gây viêm tai giữa nhẹ, làm giảm khả năng truyền âm. Tình trạng này thường tự khỏi sau vài tuần.
- Bé cựa quậy, quấy khóc: Phép đo OAE đòi hỏi môi trường hoàn toàn yên tĩnh và bé phải nằm im (tốt nhất là khi ngủ sâu). Nếu bé thức, ngọ nguậy, mút ti giả hay thở mạnh, tiếng ồn cơ thể cũng khiến máy báo lỗi.
- Máy móc hoặc thao tác đo chưa chuẩn: Môi trường phòng đo ở bệnh viện quá ồn ào hoặc đầu dò đặt chưa khít ống tai bé.
Chính vì vậy, nếu bé nhà bạn rơi vào trường hợp này, việc lo lắng là dễ hiểu nhưng hoàn toàn chưa có gì phải hoảng sợ.
Xem thêm về: Tổng Quan Điếc Bẩm Sinh Ở Trẻ: Dấu Hiệu & Giải Pháp
Ba mẹ cần làm gì tiếp theo?
Theo phác đồ can thiệp thính học chuẩn quốc tế mà Trợ Thính Newlife đang áp dụng, lộ trình theo dõi cho trẻ sẽ diễn ra như sau:
Bước 1: Tiếp tục theo dõi và đo lại (Sau 2 – 4 tuần)
Khi bé được khoảng 1 tháng tuổi, các dịch ối và chất gây trong tai thường đã khô và tự đào thải ra ngoài. Ba mẹ hãy đưa bé trở lại trung tâm thính học hoặc bệnh viện tuyến chuyên khoa để đo lại (Lần 2). Rất nhiều trường hợp đo lần 1 rớt, nhưng lần 2 lại hoàn toàn bình thường.
Bước 2: Đo chẩn đoán chuyên sâu (Nếu lần 2 vẫn không đạt)
Nếu kết quả vẫn là “Refer”, ba mẹ không nên chần chừ nữa. Bé cần được thực hiện các phép đo chẩn đoán chuyên sâu hơn, quan trọng nhất là Đo điện thính giác thân não (ABR/BERA) và Đo ASSR.
-
Khác với đo OAE chỉ đo ở ốc tai, phương pháp ABR sẽ quét toàn bộ đường truyền từ tai lên đến não bộ để xác định xem vị trí tắc nghẽn nằm ở đâu (tai giữa, ốc tai, hay dây thần kinh), và mức độ nghe kém là bao nhiêu decibel (dB).
Giải đáp trăn trở: Trẻ sơ sinh bị điếc có chữa được không?
Trong trường hợp xấu nhất, nếu các kết quả đo chuyên sâu (ABR) kết luận bé thực sự bị suy giảm thính lực bẩm sinh, thì bệnh này có chữa được không?
Tiến sĩ Hà chia sẻ góc nhìn cố vấn: “Tổn thương thần kinh thính giác là vĩnh viễn, không thể đảo ngược bằng thuốc. Tuy nhiên, y học hiện đại hoàn toàn có thể ‘bù đắp’ lại những tổn thương đó bằng công nghệ. Chúng ta không ‘chữa khỏi’ điếc, nhưng chúng ta chắc chắn có thể giúp trẻ nghe được và nói được.”
Để đạt được điều này, “giai đoạn vàng” là từ 0 đến 3 tuổi. Nếu được can thiệp đúng lúc, trẻ sẽ có một tương lai hoàn toàn bình thường:
- Nghe kém mức độ nhẹ – nặng: Trẻ sẽ được chuyên gia cấu hình và đeo Máy trợ thính chuyên biệt dành cho nhi khoa.
- Nghe kém mức độ sâu (điếc đặc): Trẻ sẽ được chỉ định phẫu thuật Cấy ốc tai điện tử.
- Đồng hành cùng Trị liệu ngôn ngữ (AVT): Thiết bị giúp trẻ nghe, nhưng chính các bài tập trị liệu ngôn ngữ mới giúp trẻ hiểu âm thanh và bật thành tiếng nói.
@tiensihathinhhoc Sàng lọc âm ốc tai (OAE) là gì? #sanglocamoctai #OAE #nghekem #tresosinh #octai ♬ nhạc nền – Tiến sĩ Hà thính học
Lời khuyên từ Trợ Thính Newlife
Hành trình tìm lại âm thanh cho con cần sự kiên nhẫn và tình yêu thương vô bờ bến từ ba mẹ. Việc hiểu rõ bản chất của các kết quả sàng lọc sẽ giúp ba mẹ vững vàng hơn về mặt tâm lý để có những quyết định sáng suốt.
Đừng để sự lo lắng làm mất đi khoảng thời gian quý giá bên con. Nếu bé vừa có kết quả đo thính lực sơ sinh không đạt, hoặc ba mẹ nhận thấy con không có phản xạ với tiếng động, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia tại Trợ Thính Newlife. Tiến sĩ Hà cùng các bác sĩ thính học luôn sẵn sàng lắng nghe, cố vấn chuyên sâu và lên phác đồ đo khám chính xác nhất để bảo vệ tương lai của bé.
