Kiến thức
Tiểu đường, huyết áp cao có gây suy giảm thính lực?
Xin chào quý độc giả của Trợ Thính Newlife. Trong quá trình làm nghề và thăm khám cho hàng ngàn khách hàng tại trung tâm, tôi thường xuyên nhận được những câu hỏi đầy lo lắng từ các cô chú lớn tuổi: “Bác bị tiểu đường 10 năm nay rồi, dạo này tai ù đi, nghe con cháu nói chuyện cứ lùng bùng, có phải do bệnh không hả cháu?”, hay “Cô bị huyết áp cao, sao tự dưng tai một bên nghe kém hẳn đi?”.
Sự thật là, sức khỏe tổng thể và sức khỏe thính giác có một sợi dây liên kết vô cùng chặt chẽ. Rất nhiều người chỉ chú ý đến những biến chứng về tim, mắt, thận khi mắc các bệnh lý nền mà quên mất rằng, đôi tai cũng là một cơ quan chịu tổn thương nặng nề.
Vậy, người bệnh tiểu đường và huyết áp cao có dễ bị suy giảm thính lực không? Hãy cùng tôi phân tích dưới góc độ khoa học một cách dễ hiểu nhất để có biện pháp bảo vệ thính lực kịp thời.
Giải đáp nhanh cho bạn: Có. Những người mắc bệnh tiểu đường hoặc cao huyết áp có nguy cơ suy giảm thính lực cao gấp đôi so với người bình thường. Nguyên nhân là do lượng đường huyết cao và áp lực máu lớn làm tổn thương hệ thống mạch máu nhỏ li ti và các dây thần kinh tại ốc tai. Khi tai trong không được cung cấp đủ máu và oxy, các tế bào lông nhỏ (chịu trách nhiệm truyền âm thanh) sẽ bị suy yếu và chết đi, dẫn đến tình trạng nghe kém, ù tai. Việc kiểm soát tốt bệnh nền và đo thính lực định kỳ là cách tốt nhất để bảo vệ đôi tai.
Bệnh tiểu đường ảnh hưởng đến thính lực như thế nào?
Bệnh tiểu đường (đái tháo đường) không chỉ đơn thuần là vấn đề về lượng đường trong máu. Về lâu dài, nó tàn phá hệ thống mạch máu trên toàn cơ thể. Và đôi tai của chúng ta – một cơ quan cực kỳ nhạy cảm – cũng không nằm ngoài tầm ảnh hưởng.
Tổn thương vi mạch máu tại ốc tai
Tai trong (cụ thể là ốc tai) phụ thuộc hoàn toàn vào một hệ thống vi mạch máu nhỏ li ti để cung cấp oxy và dưỡng chất. Khi lượng đường trong máu duy trì ở mức cao trong thời gian dài, nó sẽ làm hỏng các thành mạch máu này.
Sự suy giảm tuần hoàn máu khiến các tế bào lông nhỏ trong ốc tai (những tế bào đóng vai trò như các “micro” thu nhận âm thanh) không nhận đủ oxy. Khác với các tế bào khác trong cơ thể, tế bào lông ở tai trong một khi đã chết đi sẽ không thể tái tạo lại. Sự hao hụt này dẫn đến tình trạng nghe kém từ từ, đặc biệt là mất khả năng nghe ở những âm thanh tần số cao.
Biến chứng thần kinh thính giác
Biến chứng thần kinh ngoại biên là một rắc rối quen thuộc của người bệnh tiểu đường (gây tê bì tay chân). Tuy nhiên, đường huyết cao cũng làm hỏng lớp vỏ myelin bao bọc dây thần kinh thính giác số 8. Khi dây thần kinh này bị suy yếu, tín hiệu âm thanh truyền từ tai lên não sẽ bị gián đoạn, méo mó. Đây là lý do vì sao nhiều bệnh nhân tiểu đường phàn nàn rằng họ “nghe thấy tiếng nhưng không hiểu người khác đang nói gì”, đặc biệt là trong môi trường ồn ào.
Huyết áp cao tàn phá thính lực âm thầm ra sao?
Nếu tiểu đường làm tổn thương vi mạch thì huyết áp cao (tăng huyết áp) lại gây ra những vấn đề nghiêm trọng về áp lực dòng chảy của máu.
Suy giảm lưu lượng máu đến tai trong
Huyết áp cao khiến tim phải bơm máu với một áp lực lớn, lâu dần làm thành động mạch trở nên xơ cứng, dày lên và kém đàn hồi. Hiện tượng xơ vữa động mạch này làm thu hẹp lòng mạch, khiến máu khó lưu thông đến các bộ phận xa như tai trong. Khi tai trong bị thiếu máu cục bộ mãn tính, chức năng thính giác sẽ sụt giảm.
Nguy cơ nhồi máu và “điếc đột ngột”
Tại Trợ Thính Newlife, chúng tôi đã gặp không ít trường hợp bệnh nhân bị mất thính lực đột ngột (điếc đột ngột) chỉ sau một đêm. Một trong những nguyên nhân hàng đầu là do cơn tăng huyết áp đột ngột làm vỡ các mạch máu nhỏ trong tai, hoặc các cục máu đông hình thành gây tắc nghẽn mạch máu nuôi ốc tai (tương tự như hiện tượng đột quỵ nhồi máu não nhưng xảy ra ở tai). Đây là một tình trạng cấp cứu y tế, nếu không được can thiệp kịp thời, khả năng phục hồi thính lực là rất thấp.
Lưu ý chuyên môn: Khi tiểu đường và huyết áp cao “song hành” (điều rất thường gặp ở người cao tuổi), sức tàn phá đối với thính giác sẽ tăng lên theo cấp số nhân. Mạch máu vừa bị viêm, vừa xơ cứng sẽ khiến quá trình suy giảm thính lực diễn ra nhanh hơn và trầm trọng hơn.
Những dấu hiệu cảnh báo suy giảm thính lực ở người có bệnh nền
Suy giảm thính lực do tiểu đường và huyết áp cao thường diễn ra rất âm thầm, giống như hình ảnh “chú ếch bị luộc trong nồi nước từ từ nóng lên”. Dưới đây là những dấu hiệu cảnh báo sớm mà người bệnh và người nhà tuyệt đối không nên bỏ qua:
- Có tiếng kêu trong tai (Ù tai): Thường xuyên nghe thấy tiếng ve kêu, tiếng huýt sáo, hoặc tiếng ù ù trong tai dù môi trường xung quanh hoàn toàn tĩnh lặng.
- Nghe kém ở chốn đông người: Khó khăn trong việc theo kịp câu chuyện khi có nhiều người nói cùng lúc hoặc ở nơi có tiếng ồn nền (nhà hàng, chợ, đám tiệc).
- Phải tăng âm lượng TV/Radio: Thường xuyên bật các thiết bị điện tử ở mức âm lượng mà người bình thường cảm thấy chói tai.
- Yêu cầu người khác lặp lại: Thường nói “Hả?”, “Sao cơ?” hoặc cảm thấy người khác đang lầm bầm, nói không rõ chữ.
- Cảm giác đầy nặng trong tai: Đôi khi cảm thấy tai bị bít tắc, nặng nề không rõ nguyên nhân.
Nếu cô chú, anh chị hoặc người thân đang mắc tiểu đường, huyết áp và có 1 trong các dấu hiệu trên, đừng chủ quan cho rằng đó chỉ là “bệnh tuổi già”.
Giải pháp bảo vệ thính lực và phục khồi khả năng giao tiếp
Với tư cách là một chuyên gia thính học, tôi muốn nhấn mạnh rằng: Chúng ta không có thuốc đặc trị để “chữa khỏi 100%” tình trạng suy giảm thính lực tiếp nhận (tổn thương thần kinh và ốc tai) do bệnh lý nền gây ra. Tuy nhiên, chúng ta hoàn toàn có thể phòng ngừa, làm chậm quá trình suy giảm và hỗ trợ phục hồi chức năng giao tiếp bằng các phương pháp khoa học.
Chăm sóc y tế gốc rễ: Kiểm soát bệnh lý nền
Điều kiện tiên quyết để bảo vệ đôi tai là phải bảo vệ mạch máu. Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa nội tiết và tim mạch:
- Duy trì chỉ số đường huyết (HbA1c) ở mức an toàn.
- Kiểm soát huyết áp ổn định bằng thuốc, kết hợp đo huyết áp tại nhà hàng ngày.
- Thiết lập chế độ ăn nhạt (giảm muối), ít đường, giàu chất chống oxy hóa (rau xanh, trái cây).
- Tập thể dục nhẹ nhàng đều đặn để tăng cường tuần hoàn máu.
- Tuyệt đối từ bỏ thuốc lá – thủ phạm hàng đầu gây co thắt mạch máu.
Khám và đo thính lực định kỳ
Giống như việc kiểm tra đáy mắt, người bệnh tiểu đường và huyết áp cao nên đo thính lực ít nhất 1 lần/năm. Việc kiểm tra thính lực bằng máy móc chuyên dụng trong buồng cách âm (như hệ thống tại Trợ Thính Newlife) sẽ giúp lập biểu đồ thính lực (Thính lực đồ). Từ biểu đồ này, chuyên gia sẽ đánh giá chính xác mức độ nghe kém, tần số nào bị ảnh hưởng và tốc độ suy giảm ra sao để có hướng can thiệp sớm nhất.
Cải thiện chất lượng cuộc sống bằng Máy Trợ Thính
Nếu kết quả đo thính lực cho thấy chức năng nghe đã bị suy giảm và ảnh hưởng đến giao tiếp hàng ngày, việc sử dụng máy trợ thính là giải pháp tối ưu, an toàn và hiệu quả nhất.
Nhiều người có tâm lý e ngại việc đeo máy trợ thính vì sợ bị cho là “già, yếu” hoặc sợ vướng víu. Thực tế, các dòng máy trợ thính hiện đại tại Trợ Thính Newlife được tích hợp công nghệ AI (trí tuệ nhân tạo), mang lại những ưu điểm vượt trội:
- Khuếch đại âm thanh thông minh: Không chỉ làm to âm thanh, máy tự động nhận diện và xử lý tiếng ồn, làm nổi bật giọng nói của con người giúp bệnh nhân nghe trong trẻo, không bị chói tai.
- Hỗ trợ chứng ù tai: Nhiều dòng máy cao cấp có tính năng phát ra âm thanh trị liệu dải rộng, giúp làm dịu và “đánh lạc hướng” sự chú ý của não bộ khỏi tiếng ù tai khó chịu.
- Thiết kế siêu nhỏ gọn: Các dòng máy nằm khuất trong ống tai hoặc đeo sau tai vô cùng thẩm mỹ, gần như tàng hình.
- Kích thích não bộ, ngừa sa sút trí tuệ: Việc nghe tốt giúp não bộ liên tục được kích thích, giảm nguy cơ trầm cảm, thu mình và phòng ngừa suy giảm trí nhớ ở người cao tuổi mắc bệnh nền.
Lời kết của chuyên gia
Hành trình chiến đấu với các bệnh lý mãn tính như tiểu đường, huyết áp cao vốn dĩ đã có nhiều vất vả. Đừng để sự suy giảm thính lực tước đi niềm vui được trò chuyện, lắng nghe tiếng con cháu cười đùa hay những âm thanh tươi đẹp của cuộc sống.
Mặc dù suy giảm thính lực do mạch máu và thần kinh bị tổn thương là không thể đảo ngược, nhưng sự can thiệp đúng lúc bằng y tế và các thiết bị thính học hiện đại sẽ giúp cô chú cải thiện tối đa khả năng nghe, tự tin tận hưởng cuộc sống trọn vẹn.
Hy vọng những thông tin trên đây đã giúp quý độc giả giải đáp được thắc mắc: “Người bệnh tiểu đường, huyết áp cao có dễ bị suy giảm thính lực không?” một cách tường minh nhất.
Hành động tiếp theo dành cho bạn: Nếu bạn hoặc người thân đang mắc các bệnh lý nền và có biểu hiện nghe kém, ù tai, đừng ngần ngại kiểm tra ngay hôm nay. Bạn có muốn đặt lịch đo khám thính lực chuyên sâu và tư vấn hoàn toàn miễn phí cùng đội ngũ kỹ thuật viên, chuyên gia tại hệ thống Trợ Thính Newlife không? Hãy để lại lời nhắn hoặc liên hệ với chúng tôi, Newlife luôn sẵn sàng đồng hành cùng đôi tai của bạn!
