Tin tức
Tại sao game thủ dễ bị suy giảm thính lực và ù tai?
Khi nhắc đến những nguy cơ tiềm ẩn từ trò chơi điện tử, chúng ta thường nghĩ ngay đến các vấn đề về thị lực (cận thị, mỏi mắt), đau mỏi vai gáy hay các hội chứng về cột sống. Tuy nhiên, có một “kẻ thù vô hình” đang âm thầm tấn công sức khỏe của hơn 3 tỷ game thủ trên toàn cầu mỗi ngày: Nguy cơ nghe kém và chứng ù tai.
Trong khi tác hại của việc nghe nhạc lớn qua tai nghe hay tham gia các sự kiện âm nhạc đã được công nhận rộng rãi, thì những tác động từ âm thanh cường độ cao trong thế giới ảo lại chưa nhận được sự chú ý đúng mức. Tại Trợ Thính NewLife, chúng tôi đã tiếp nhận không ít trường hợp các bạn trẻ, hoặc phụ huynh đưa con em đến đo khám thính lực với các biểu hiện ù tai kéo dài sau những giờ chơi game căng thẳng.
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ nguyên nhân, cơ chế gây hại của âm thanh trong game, từ đó có biện pháp bảo vệ đôi tai cho chính mình và người thân.
Chơi game có làm suy giảm thính lực không?
Trả lời: Có. Chơi game với âm lượng lớn, liên tục trong nhiều giờ thông qua tai nghe (headphone/earphone) hoàn toàn có thể gây ra tình trạng suy giảm thính lực (nghe kém) và ù tai. Nguyên nhân là do các tế bào lông nhỏ trong ốc tai bị tổn thương do phải chịu áp lực từ “âm thanh nền” kéo dài và các “âm thanh xung động” đột ngột (như tiếng súng, tiếng nổ) có cường độ vượt quá giới hạn an toàn cho phép.
Những con số “biết nói” về sức khỏe thính giác của cộng đồng game thủ
Theo các nghiên cứu y khoa và thính học gần đây nhất, cường độ âm thanh mà các game thủ đang sử dụng hàng ngày thường tiến sát, hoặc thậm chí vượt quá xa ngưỡng an toàn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Dưới đây là những dữ liệu thực tế đáng báo động:
- Âm thanh nền liên tục quá lớn: Mức âm lượng trung bình mà người chơi thiết lập thường dao động từ 43.2 decibel (dB) lên tới 80 – 89 dB. Để dễ hình dung, 85 dB tương đương với tiếng ồn của một con đường giao thông đông đúc. Việc nghe liên tục ở mức này qua tai nghe trong thời gian dài (trung bình 3 tiếng/tuần, thậm chí hàng ngày) sẽ bào mòn sức khỏe của tai trong.
- Sát thủ giấu mặt mang tên “Âm thanh xung động”: Khác với nghe nhạc, chơi game (đặc biệt là các thể loại hành động, bắn súng FPS) chứa rất nhiều âm thanh xung động. Đây là những đợt âm thanh bùng phát kéo dài chưa tới 1 giây, nhưng có mức chênh lệch cao hơn âm nền tới 15 dB. Các nghiên cứu đã ghi nhận, tiếng súng hoặc tiếng nổ trong game có thể tạo ra âm thanh xung động có cường độ lên tới 119 dB – mức độ tương đương với tiếng búa khoan bê tông hoặc còi hụ xe cứu thương ngay sát bên tai.
Các tác giả nghiên cứu đã kết luận rằng: Việc tiếp xúc hàng ngày với môi trường âm thanh ảo này đã chạm ngưỡng tối đa cho phép đối với thính giác con người.
Tại sao âm thanh trong game lại gây ra Nghe kém và Ù tai?
Để hiểu tại sao trò chơi điện tử lại ảnh hưởng đến thính lực, chúng ta cần hiểu cơ chế hoạt động của tai.
Cơ chế tổn thương tế bào thần kinh thính giác
Bên trong ốc tai của chúng ta có hàng ngàn tế bào lông siêu nhỏ làm nhiệm vụ chuyển đổi sóng âm thành tín hiệu điện truyền lên não. Khi bạn đeo tai nghe chơi game, âm thanh được truyền trực tiếp và dội thẳng vào màng nhĩ với khoảng cách cực gần.
- Những âm thanh xung động (lên tới 119 dB) hoạt động như những cú đấm liên tiếp, làm gãy gập và tổn thương các tế bào lông này.
- Khi các tế bào này bị tổn thương nặng, chúng không có khả năng phục hồi hay mọc lại. Hậu quả để lại là tình trạng nghe kém tiếp nhận vĩnh viễn.
Ù tai – Tiếng chuông cảnh báo đầu tiên
Nhiều người chơi thường phàn nàn về việc nghe thấy tiếng “e e”, “o o” hoặc tiếng ve kêu trong tai sau khi tháo tai nghe. Đây chính là hiện tượng Ù tai (Tinnitus). Ù tai không phải là một căn bệnh độc lập, mà là triệu chứng cho thấy hệ thống thần kinh thính giác đang bị “quá tải” và tổn thương. Một số nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ trực tiếp giữa việc chơi trò chơi điện tử cường độ cao và sự sụt giảm ngưỡng nghe, đặc biệt là nguy cơ nghe kém ở các tần số cao ở cả hai tai.
Dấu hiệu thính lực của game thủ đang lên tiếng “kêu cứu”
Hầu hết tình trạng mất thính lực do tiếng ồn diễn ra rất âm thầm. Dù là người trưởng thành hay phụ huynh đang quan sát con trẻ, hãy đặc biệt lưu tâm nếu thấy xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Cảm giác tai bị lùng bùng, đầy nặng: Giống như có nước trong tai hoặc đang đi máy bay sau mỗi “trận chiến”.
- Ù tai tạm thời hoặc kéo dài: Nghe thấy tiếng rít, tiếng huýt sáo trong không gian yên tĩnh (đặc biệt là trước khi đi ngủ).
- Khó khăn trong việc nghe hiểu lời nói: Bạn có thể vẫn nghe thấy tiếng người khác, nhưng không hiểu rõ họ nói gì, đặc biệt là trong môi trường có tiếng ồn nền (như ở quán cà phê, lớp học).
- Thường xuyên yêu cầu người khác lặp lại câu nói hoặc tự động tăng âm lượng tivi, điện thoại lên mức cao hơn bình thường.
Lời khuyên từ chuyên gia Trợ Thính NewLife: Chơi game an toàn, bảo vệ đôi tai
Chơi game là một hình thức giải trí tuyệt vời nếu chúng ta biết cách kiểm soát. Tại Trợ Thính NewLife, chúng tôi không khuyên bạn từ bỏ đam mê, mà hướng dẫn bạn cách “giải trí thông minh – bảo vệ thính giác”:
Áp dụng quy tắc vàng 60/60
Đây là quy tắc được các chuyên gia thính học trên thế giới khuyến cáo. Hãy thiết lập âm lượng tai nghe không vượt quá 60% mức tối đa của thiết bị, và sau mỗi 60 phút chơi game, hãy tháo tai nghe ra và để đôi tai được nghỉ ngơi hoàn toàn trong ít nhất 10 – 15 phút.
Lựa chọn thiết bị tai nghe phù hợp
- Ưu tiên tai nghe chụp tai (Over-ear) có tính năng chống ồn chủ động (ANC): Các loại tai nghe nhét trong (In-ear) đưa nguồn âm thanh vào quá sâu trong ống tai, làm tăng áp lực lên màng nhĩ. Tai nghe chống ồn tốt sẽ giúp bạn nghe rõ các chi tiết trong game (như tiếng bước chân) ở mức âm lượng nhỏ, thay vì phải vặn to âm lượng để át đi tiếng ồn bên ngoài.
- Sử dụng phần mềm giới hạn âm lượng: Nhiều hệ điều hành máy tính và điện thoại hiện nay cho phép cài đặt ngưỡng âm thanh tối đa. Phụ huynh nên thiết lập tính năng này trên thiết bị của trẻ em.
Cảnh giác với “Cảm giác quen thuộc”
Khi đeo tai nghe lâu, tai chúng ta có xu hướng thích nghi và cảm thấy âm thanh dường như “nhỏ đi”, dẫn đến thói quen liên tục tăng âm lượng. Hãy giữ nguyên mức âm lượng đã cài đặt lúc mới bắt đầu chơi và hạn chế tăng thêm.
Khi nào cần đến cơ sở chuyên khoa để đo khám thính lực?
Tổn thương thính giác do tiếng ồn (NIHL) là tổn thương không thể đảo ngược, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa.
Nếu bạn là một game thủ, hoặc là phụ huynh có con em thường xuyên sử dụng tai nghe và có bất kỳ dấu hiệu ù tai, lùng bùng tai kéo dài qua đêm không dứt, việc đo khám thính lực là vô cùng cấp thiết.
Việc kiểm tra thính lực đồ bằng các thiết bị chuyên dụng tại buồng cách âm sẽ giúp chuyên gia đánh giá chính xác ngưỡng nghe của bạn đang ở mức nào, có bị sụt giảm ở các dải tần số cao hay không.
Trong trường hợp phát hiện thính lực suy giảm ảnh hưởng đến giao tiếp và học tập, các chuyên gia tại Trợ Thính NewLife sẽ tư vấn các giải pháp can thiệp hỗ trợ kịp thời, kết hợp với các thiết bị trợ thính công nghệ cao giúp phục hồi chức năng nghe và duy trì kết nối với thế giới xung quanh.
Đôi tai của chúng ta chỉ có một, và nó không thể “hồi máu” hay “hồi sinh” như các nhân vật trong game. Hãy chơi game có trách nhiệm với chính sức khỏe của mình.
Nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào về sức khỏe thính giác, đừng ngần ngại liên hệ với Trợ Thính NewLife qua Hotline hoặc đến trực tiếp hệ thống cửa hàng của chúng tôi để được tư vấn và hỗ trợ kiểm tra chuyên sâu.
(Nội dung được biên soạn bởi Ban chuyên môn Trợ Thính NewLife. Vui lòng ghi rõ nguồn nếu sao chép hoặc trích dẫn).
